De Gouden Weken zijn de eerste weken van het schooljaar na de zomervakantie en zetten de toon voor het hele schooljaar. Zo kun je zorgen dat jouw groep meteen goed van start kan gaan! Gebruik coöperatieve groepsspelen om samenwerking te versterken, vertrouwen op te bouwen en te zorgen voor een positieve, inclusieve sfeer. Perfect voor de start na de zomervakantie, en ook bruikbaar tijdens vakantiedagen, op de BSO, bij een teambuilding, een familiefeest, zomerkamp of scoutingactiviteit. 

Wat zijn De Gouden Weken en wat kunnen ze voor je betekenen?  

De Gouden Weken zijn de eerste weken van het schooljaar na de zomervakantie. Het gaat er in deze weken om het doen van de juiste dingen die bijdragen aan een prettige, veilige groep waar kinderen zichzelf kunnen zijn en een gevoel hebben van verbondenheid met elkaar. Welke spellen kun je inzetten om verbondenheid te versterken in De Gouden Weken?  

In deze blog en in de reader over De Gouden Weken vind je informatie en spelvormen om met kinderen te doen in De Gouden Weken en een selectie van spelmaterialen die goed bruikbaar zijn met groepen in De Gouden Weken en die bijdragen aan positieve groepsvorming. 

Wie heeft De Gouden Weken bedacht?  

Het concept van de 'Gouden Weken' in het onderwijs is bedacht door onderwijskundige en pedagoog Boaz Bijleveld. Hij schreef in 2010 het boek 'De Gouden Weken'. Inmiddels is het boek 'De Gouden Weken 2.0' uit met een handig stappenplan, informatie over het verschil in groepsvorming tussen kleuters en oudere kinderen, lessuggesties voor het opstellen en bespreken van groepsregels, meer werkvormen voor kleuters en het voortgezet onderwijs, aandacht voor een veilige en verantwoorde inzet van energizers, en voorbeeld weekroosters voor de eerste vier weken van het schooljaar.

Het boek 'De Gouden Weken' bekijken & bestellen

Het boek 'De Zilveren Weken' bekijken & bestellen

Hoe lang duren De Gouden Weken?  

De Gouden Weken duren ongeveer 4 (tot 6) weken. Het zijn de eerste vier weken na de zomervakantie waarin de kinderen na de zomervakantie starten in hun groep.  

Hoe dragen De Gouden Weken bij aan een positieve groepsvorming?  

In de periode van De Gouden Weken leren de kinderen elkaar kennen, ontstaan nieuwe vriendschappen, werkt de groep samen aan de groepsregels en aan wat voor groep we samen willen zijn.  

In deze periode is een positieve groepsvorming erg belangrijk. Door coöperatieve bordspellen en coöperatieve groepsspellen in te zetten in De Gouden Weken stimuleer je een positieve groepsdynamiek waar je het hele jaar profijt van hebt!   

Het gevoel van erbij horen, oftewel de ‘sense of belonging’, is essentieel voor het welzijn en de ontwikkeling van leerlingen. Coöperatieve groepsspelen stimuleren het gevoel van 'erbij horen' en dragen bij aan de ontwikkeling van zelfwaardering, diversiteit en inclusie... iedereen hoort erbij! 

De Gouden Weken in het onderwijs  

Als kinderen door coöperatieve spelvormen voelen dat ze erbij horen, als er wordt samen gewerkt en van en met elkaar geleerd, is er meer rust, meer plezier en een positievere sfeer in de school.  

Door coöperatieve didactische structuren uit coöperatief leren/ samenwerkend leren van Kagan te gebruiken, is er ook tijdens het schoolse werken ruimte om te bouwen aan een positieve groep.  

Ook gezamenlijke activiteiten zoals het klaslokaal gezellig maken, het schoolplein schoonmaken en plantjes planten, samen koken (en opeten!), een creatief gezamenlijk project (bijv. een groot gezamenlijk mozaïk werkstuk), dragen bij aan het gevoel van samen, bij elkaar horen en er samen voor gaan.   

Welke activiteiten kan ik met kinderen doen in De Gouden Weken? 

Alle samenwerkingsactiviteiten en coöperatieve spelvormen die gaan over mét elkaar in plaats van tegen elkaar en waar kinderen elkaar beter leren kennen, samenwerken en elkaar leren vertrouwen, zijn geschikt in De Gouden Weken. Speel bijvoorbeeld eens deze versie van stoelendans: Coöperatieve stoelendans. In dit spel gaan er wel stoelen uit het spel, maar geen spelers en moeten de spelers met elkaar zorgen dat er voor iedereen plek is terwijl het aantal stoelen steeds minder wordt! 

De Gouden Weken en burgerschap  

De Gouden Weken zijn meteen een goede manier om een start te maken met het thema burgerschap in de klas. Door coöperatieve spellen in te zetten en te werken aan samenwerking draag je bij aan respect, verbondenheid en een veilige sfeer in de groep. Goed kunnen samenwerken is een belangrijk aspect van burgerschap.  

Door De Gouden Weken gaan leerlingen de groep zien als een team waaraan iedereen een waardevolle bijdrage levert. Zo kan de groep een gemeenschap worden waarin iedereen samenwerkt en elkaar steunt.   

Coöperatief spel als sleutel tot een positieve groepsdynamiek 

Coöperatieve spellen bieden een speelse en effectieve manier om respectvol gedrag te bevorderen. Door samen te werken aan een gemeenschappelijk doel, ervaren kinderen dat iedereen erbij hoort. Door cooperatieve spellen te spelen draag je bij aan een inclusieve sfeer waarin pesten minder kans krijgt. Want als kinderen zich verbonden voelen met elkaar, ontstaat er ruimte voor empathie, samenwerking, ontspanning en plezier. Deze spelvormen versterken het gevoel van sense of belonging – een cruciale factor in het voorkomen van pesten.  

Verbondenheid versterken  

In coöperatieve spellen leren kinderen (en volwassenen!) op een natuurlijke manier luisteren, delen en rekening houden met elkaar – dat zijn vaardigheden die ook nodig zijn voor respectvol gedrag. Het spelen van coöperatieve spellen draagt bij aan meer onderlinge verbondenheid. 

Het gevoel van verbondenheid draagt bij aan een positief klimaat op scholen. Uit onderzoek blijft dat op scholen met een sterke verbondenheid minder pesten voorkomt. Wanneer leerlingen zich sterk verbonden voelen met hun school, hun klas en hun leraren, heeft dat een positief effect op de prestaties en het welzijn van leerlingen. In De Gouden Weken gaat het erom het gevoel van verbondenheid te creëren en te versterken en het ook te behouden. In De Zilveren Weken kan daar weer op verder gegaan worden.  

De Zilveren Weken  

De Zilveren weken zijn de eerste weken na de kerstvakantie. Behalve dat dit het begin is van een nieuw (kalender)jaar, is dit ook een nieuwe fase in de groepsvorming. De groep is al een tijd samen, de eerste groepsfases zijn doorlopen. Nu is het tijd om samen terug te kijken en samen vooruit te kijken en voor (diepere) samenwerking en verbinding. 

Schoolpakket cooperatieve spellen en doorlopende leerlijn

Begin het jaar met cooperatieve bordspellen en kies ook tijdens de overige weken van het schooljaar regelmatig coöperatieve spellen om dit gevoel te onderhouden. Hiervoor is het scholenpakket coöperatieve spellen van Earth Games een handig middel. Daarin zitten 25 spellen voor de hele school, ingedeeld per leerjaar van groep 1 tot en met groep 8. Samenwerkingsspellen voor de hele basisschool. Ook zitten er inhoudstickers bij het pakket zodat kinderen kunnen helpen de spellen compleet te houden op school. 

Workshop De Gouden Weken

In een workshop voor het team leer je werken met de spellen en de leerlijn en leer je heel veel spellen met en zonder spullen om direct met de kinderen in de groepen te doen. Neem contact op via [email protected] voor meer informatie! 

De Groene Spelen 

In het boek 'De Groene Spelen voor jong en oud' vind je heel veel coöperatieve spellen waarbij niet het winnen maar het samen speels bewegen centraal staat. Een hit voor de gymles en bij groepswerk! Een praktisch boek in 5 delen: 

Inleidingen/ ijsbrekers  

Spelen om mee te beginnen en de spelers te doen beseffen wat groene spelen zijn. Ook te gebruiken voor een warming up. 

Coöperatieve activiteiten met grote materialen  

Spelen waarbij gebruik wordt gemaakt van touwen, zwart landbouwplastic, dikke matten, grote ballen, enz. 

Coöperatieve activiteiten met kleine materialen 

Het gaat hier om spelen met hoepels, stokken en ballonnen. 

Coöperatieve varia  

Spelen zonder materialen, zoals "de grote spin", "dubbele kontenklapper", "de Gordiaanse knoop", enz. 

Groene spelen voor de onderbouw 

Het gaat om inleidende spelen en spelen met kleine en grote materialen. 

Teamtoren   

De teamtoren is een groepsspel dat erg goed te gebruiken is in De Gouden Weken. In dit spel bouwen 2 tot 12 spelers samen een teamtoren door samen de blokken op te tillen en te stapelen. Alleen niemand mag de blokken met de hand aanraken! De teamtoren stimuleert samenwerking, plezier, motoriek, communicatie en coördinatie. De teamtoren wordt ook veel gebruik met volwassenen voor teamcoaching en trainingsdoeleinden! 

Parachute 7 meter 30!   

Door te werken met een grote parachute met een doorsnede van 7.30 meter stimuleer je samenwerking en versterk je het groepsgevoel. Daarnaast geeft het echt een bijzonder effect om met de parachute met 18 handvatten en een sterk en soepel doek samen allerlei bewegingen en spellen uit te voeren.

In het boek 'Groene spelen voor jong en oud' staan allerlei spelsuggesties met de parachute. 

Zweefbord   

Wil jij ook kunnen zweven en door een groep worden opgetild? De speler 'zweeft' boven de grond! Het lijkt ook wel wat op surfen. Het zweefbord is belastbaar tot 100 kg. Het zweefbord wordt gemaakt door mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Een tof coöperatief spel wat samenwerking, groepsbinding, evenwicht en coördinatie stimuleert. 

Teamspirit   

Van het merk ERZI is er een balanceerbord waarmee een speler door de groep wordt opgetild. Dit Teamspirit balanceerbord heeft een mooi parcours op de ene kant van het bord voor twee metalen balletjes. Lukt het jullie om samen de balletjes over het parcours te laten rollen zonder dat ze vallen? Dit bord is belastbaar tot 60 kg, 2 tot 9 spelers vanaf 5 jaar, onder begeleiding van een volwassene. 
 

Boekentips en gebruikte literatuur 

- Week tegen pesten  www.weektegenpesten.nl

- The Empty Bag: Non-Stop, No-Prop Adventure-Based Activities for Community 

Building Paperback – 2003 by Dick Hammond ISBN -974644218 

- Awarenes Through the Body: A way to enhance concentration, relaxation and 

self-knowledge in children and adults. Gepubliceerd door Sri Aurobindo 

International Institute of Educational Research – Auroville – India. De tweede 

druk (2010) is verkrijgbaar via http://www.auroville.com 

- DE GROENE SPELEN VOOR JONG EN OUD. Uitgeverij Albert Sickler, H. van den 

Einden, R. Pecht, (2004), 9789072594235 

- COOPERATIEF LEREN IN HET BASISONDERWIJS, drs. Mariët Förrer, drs. 

Brenda kenter, dr. Simon Veenman ( 2000), 978-90-6508-449-1 

- Win-win games for all ages, cooperative games for building social skills, 

Josette & Ba Luvmore, isbn 086571441x 

– Door spelen, een speels antwoord op conflict, macht en geweld, 1995, 

centrum informatieve spelen, Leuven 

– Everyone wins! Cooperative games and activities, Josette en Ba Luvmore, isbn 

9780865715785 

– Cooperative games and sports, Terry Orlick, isbn 9780736057974 

– Let's play together, Mildred Mashader, isbn 1854250132 

– Leren samenspelen, een praktijkboek voor (groeps)opvoeders, E. Bomhof en Trossel, uitgeverij Acco, isbn 9033490471